Gjeneralmegafoni

Hipoteza mbi skenaret e mundshem gjeopolitike (I)

E-mail Print PDF

Pas kolapsit financiar ne SHBA cfare te panjohurash na rezervon e ardhmja e afert? A do te kete nje kolaps ekonomik mbare boteror, sic duket qe po ndodh? A do te vendosen ekuilibra te rinj midis superfuqive apo edhe midis shteteve te vogla, ndryshime kufijsh dhe luftra te reja? A eshte kjo krize prelud i nje skenari apokaliptik, ku lufta e katert boterore (nga shumekush tashme pranohet se  lufta e ftohte ishte e treta)  mund te vere ne rrezik jeten e gjithe planetit, si rezultat i perdorimit te armeve atomike?

1-Aspekti ekonomik...

Askush nuk mban sferen magjike per te qene i sigurte mbi te ardhmen dhe ate qe do te ndodhe, por pas murtajes ekonomike qe ka plasur ne oborrin tone te perbashket , eshte e sigurte dhe mjaft e qarte per cilindo se raportet  e forces midis shteteve sot kane ndryshuar.Madje edhe kriteret mbi te cilat ishin ngritur keto raporte tashme  jane thermuar si mure qerpici. Faktore te rendesishem  te kesaj krize jane varesia e forte nga burime energjitike si nafta , gazi etj; sistemi ekonomik-financiar pa rregulla te qarta dhe pa rregullatorè, me perjashtim te atyre te brendshem (pra autokorrigjimi hipotetik i ekonomise ne sistemet kapitaliste); si edhe globalizimi ekonomik-kulturor, drejt se cilit po avancohet si ne mjegull  dhe pa nje objektiv perfundimtar. Eshte e qarte gjithashtu se kjo krize nuk mund te mbetet thjeshte dhe vetem ekonomike, por do te shtrije ndikimin e saj edhe ne sferen sociale, politike dhe ne raportet ndershteterore, duke cuar deri ne konflikte te armatosura.

Nga njera ane qendron  SHBA-ja, nje superfuqi e padiskutueshme ekonomike dhe ushtarake e cila njezet vitet e fundit, qe pas renies se murit te Berlinit, ka drejtuar  e pashqetesuar nga askush ne arenen nderkombetare, duke krijuar keshtu  nje disekuiliber ne nivel  forcash boterore. Situate kjo qe ka demtuar ne menyre te pavetedijshme pikerisht Shtetet e Bashkuara, ku ka patur nje rritje ekonomike te popullsise disproporcionale dhe larg mundesive reale. E gjitha kjo e lehtesuar edhe nga  nje sistem financiar i kredidhenies pa kontroll, qe sot po ve perpara nje prove te veshtire themelet mbajtese te ekonomise kolose Amerikane. Vertet SHBA-te kane ekonomine me te fuqishme aktualisht por zoterojne gjithashtu edhe borxhin me te madh ne nivel nderkombetar ku Japonia dhe Kina jane kreditoret me te medhenj te saj dhe zoterojne se bashku rreth 50% te ketij  borxhi. Pas tyre renditen vendet prodhuese te  naftes, Evropa dhe Rusia.

Le te kalojme tek Kina. Nje vend ne zhvillim qe po njeh nje bum ekonomik, tashme prej nje dekade. Duket se kriza ekonomike aktuale nuk e prek ne menyre direkte Kinen, sikur te mos ishte qe ekonomia e saj eshte e lidhur ngushte me ate Amerikane ne aspektin e eksporteve dhe sic permendem me siper ate te blerjes nga Kina te nje fete te madhe te borxhit Amerikan. Sidoqofte parashikimet mbi rritjen ekonomike vjetore vazhdojne te jene ne shifrat 7-10 perqind dhe kriza thjeshte do ta anashkaloje Dragoin Aziatik. Kina behet keshtu nje kandidat serioz per  lidershipin boteror, duke vene ne pikepyetje rolin e Shteteve te Bashkuara dhe duke cenuar kandidaturen e nje Evrope te vjeter, te dobet dhe te copezuar.

Pra Evropa, oborri yne i perbashket,  pjese e se ciles kerkojme te jemi edhe ne. Ne fillim ekspertet me ne zè te Brukselit na siguruan se kriza ishte e izoluar vetem ne SHBA, qe ekonomite e shteteve Evropiane ishin te sigurta; me pas tonet u zbuten disi dhe u pranua se parashikimet nuk ishin forte te sakta,  ndersa tani duket sikur kriza eshte me e forte ketu ne Evrope se kudo tjeter. Por ekspertet nuk u gabuan aspak; kriza i ka rrenjet ne SHBA dhe i kishte te gjitha gjasat te mos i kalonte kufijte e Atlantikut, edhe sistemi bankar Evropian eshte mjaft i shendoshe per te perballuar nje krize te tille. Problemi i vetem dhe i pandreqshem i Evropes qendron ne copezimin e madh te saj dhe ne egot personale te shteteve kryesore, qe e drejtojne de-fakto kontinentin e vjeter. Nje shembull i koheve te fundit eshte edhe veshtiresia e gjetjes se nje akordi midis vendeve anetare per ngritjen e nje fondi te perbashket, me qellim perballimin e veshtiresive bankare. Nese Evropa arrin te zgjidhe ceshtjen e te qenurit nje ze unik dhe ketu eshte shume i rendesishem aspekti politik, i forcuar me pas edhe nga ai ekonomik, atehere cdo krize do te mund te perballohej me mè shume siguri. Do te permendim ketu qe Evropa e bashkuar zoteron aktualisht GDP-ne me te larte te krahasuar.

Le te mos harrojme Rusine, si nje superfuqi qe po ringjallet nga rrenojat e Bashkimit Sovjetik. Rezervat gati te pafundme te gazit, ne nje moment kur etja per  energji nuk njeh kufij,duket se po i japin nje jete te dyte tokes se “Carit” Putin...  Megjithate zhvillimet e fundit po tregojne te gjithe brishtesine e ngrehines se Rusise se re. Me sa duket burimet energjitike nuk jane te mjaftueshme  ose te pakten nuk munden te vetme ta mbajne ne kembe nje ekonomi, nese nuk kombinohen me faktore te tjere, e pare kjo ne driten e globalizimit.

Duke patur parasysh kete mozaik aspak premtues per te ardhmen, na hapen skenare nga me te ndryshmit. Po tè shihet varesia e Evropes nga gazi Rus mund te mendohet nje “aleance” midis ketyre te dyjave. Ndersa ne krahun tjeter nuk do te kemi mè nje pakt Atlantik, por nje “aleance” te Paqesorit mes SHBA-se dhe Kines. Por le te kujtojme ketu edhe dy superfuqi te tjera si  Japonia dhe India qe muajin e fundit (nentor 2008) kane qene aktore te disa marreveshjeve bilaterale.

Pra ne nje krize te hapur kemi nje bote qe zjen ne kerkim te ekuilibrave te rinj...

Onufri

Share

Shto koment Kerko
Komento
Emri:
Email:
 
Titulli:
 
:D:):(:0:shock::confused:8):lol::x:P:oops::cry:
:evil::twisted::roll::wink::!::?::idea::arrow:
 
Ju lutemi fusni kodin anti-spam qe eshte ne imazh.

3.25 Copyright (C) 2007 Alain Georgette / Copyright (C) 2006 Frantisek Hliva. All rights reserved."

M'afishe të freskëta

Previous Tjeter
Ministri i Jashtëm që nuk shkoi jashtë shtetit

Zoti Haxhinasto në datën 3 Shkurt 2012 vendosi të bënte bilancin e sukseseve të Ministrisë së Jashtme për vitin 2011. E kotë të riprodhojmë lajmin pasi e kemi të qartë të gjithë çfarë u tha: “Bilanc pozitiv madje meriton notën 10 me yll”...

Tani s’po merremi me faktin që Ministria e Jashtme nuk ka dhënë fare kontribut që shtete akoma skeptike të njohin Kosovën. Shqipëria mbase nuk e ka detyrë, as ligjore as morale, sipas ministrit. Vëllezër po, por na bashkon veç gjaku dhe aspak interesi.

S’po merremi me ngeljen në klasë për të dytën herë radhazi. As kandidate për të hyrë në BE nuk bëhet dot Shqipëria, çfarë faji ka Ministria?

S’po merremi as me diplomatët tanë e shoferët e tyre nëpër ambasadat e kryeqyteteve evropiane. Një kilogram kokainë e kapur në ambasadën e Pragës e 2 heroine te ambasada tjetër nuk janë përgjegjësi e Ministrit të Jashtëm. Ai nuk është polic ta hajë dreqi.

Edhe ky bilanc i ardhur kaq vonë s’po më duket ndonjë mangësi e madhe. Dakord qe mund ta bënte në fillim të Janarit, në mes ose në fund... po edhe në gusht po ta bënte s’ka problem. Rëndësi ka që gjërat të bëhen.

Shqiptari i gjorë u mundua më shumë të kuptonte kë quan sukses Haxhinasto por meazallah!

Shqiptari i shkathët ama e gjeti pas një kërkimi fare të shkurtër. Në 1 Maj 2011 Zoti Haxhinasto për një ditë të vetme drejtoi Shtetin. Atëherë kur Topi, Topalli, e Berisha vrapuan kush të ikë i pari jashtë shtetit për ceremoninë e Lumturimit të Papa Gjon Palit II, Ministri i Jashtëm (por edhe Zv. Kryeministër për faj të Metës) qëndroi brenda dhe drejtoi shtetin. Kryetar shteti për një ditë...

Ja ku u zbulua edhe enigma e suksesit të Haxhinastos!

 

Zgjidhe shokun më të mirë se vetja

Ky aforizëm duhet të vlejë dhe për vartësit, bashkëpunëtorët ose kryetarët e institucioneve kushtetutese...  Saliu, pasi vuri Bamirin në Presidencë, pasi dha pëlqimin për Inën në Prokurori, Kreshnikun në KLD, tani është bërë pishman dhe ua ka bërë benë atyre.  Tani ai premton një hetim të ri nga një prokuror i ri që do të emërohet nga Presidenti, të cilin Saliu do e zgjedhë vet, në saj të ndryshimeve kushtetuese.  Skenare që as në mendjen më të sëmurë të regjisorit më të dobët dhe që ka frikë nga hija e vet, nuk do e zhbirrilonim dot.

Saliu nuk do të na lërë rehat me skuthëritë e tij prapaskenike për të mbajtur një pushtet që po na helmon të gjithëve.  Duhet t’i kishe zgjedhur shokët më të mirë se vetja o Sali, më të egër, më mashtrues, më të bindur dhe më patologjikë pas mbajtjes së pushtetit.  Dhe mbi të gjitha, duhet të kishe zgjedhur një periudhë tjetër udhëheqjeje ku nuk do të kishte demokraci.

Punëdhënësit zagarë të Shqipërisë

Me këtë soj e sorollop punëdhënësish gjakpirës që kemi në Shqipëri të lind spontanisht dëshira për një revolucion të tipit proletar.  Dhe dëshira më e madhe nuk vjen nga ata që e vuajnë në kurriz makutërinë e tyre tashmë proverbiale, por nga vet ata, nëse do të provonin në kurrizin e tyre sjelljen që ua imponojnë të tjerëve.

Mashtrues, të pafytyrë, injorantë, një përzierje e servirur me një buzëqeshje legene dhe me një rreptësi gjoja profesionale por që nxjerr në pah përkëdhelinë objekt i të cilës kanë qënë tërë jetës së tyre, ose paaftësinë e tyre për të qënë në radhë të parë njerëz pastaj punëdhënës.  Si s’më thahën duart kur u them punëdhënës!  Se ata nuk japin punë, ata zhvatin në mënyrë të pacipë, të mbrojtur nga ideologjia që është kthyer në teologji, e liberalizmit pafund.  Premtojnë rritje profesionale, rritje page me kalimin e muajve, bonuse e lloj lloj karamelesh që fatkeqësisht të gjithë bëhemi pre.  Të thonë se “nuk ka si ty”, se “je i përgjegjshëm” dhe “korrekt” dhe kur kalon një ose dy ditë e kthejnë pllakën me fuqinë e arrogancës së tyre dhe bëjnë sikur nuk kanë thënë gjë, ose shpikin kriza globale që rëndojnë në atë pagë, që deri dje ishte objekt i rritjeve por që tani është synimi i uljeve, se vetëm kështu mund të mbijetojë biznesi i tyre i pështirë.

Nuk duam të kontrollojmë llogaritë e tyre të majme bankare, nuk na intereson se njëri njeh Edin, tjetri Lulin dhe tjetri pi çdo natë me Fatosin ose se ka mik familje Salën, nuk na intereson mirëqënia e tyre, trashja e tyre fizike dhe mendore.  Duam dinjitetin tonë të nëpërkëmbur nga ca idiotë të cilëve u shërben shteti në çdo plotësim teke që ata kanë.  Vjedhja e punës dhe e shpresës së tjetrit është krim.  Nuk e shfarosim dot, po ama duhet ta dënojmë duke ngritur zërin, dhe këtë duhet ta bëjë çdokush që përballet me këta kafshë që i hyn në hak jetëve të të tjerëve dhe pa iu dridhur qerpiku, se u është bërë lëkura sholl.  I duhet zbutur pak. Të ndarë nuk e bëjmë dot, të bashkuar ndoshta. Të bashkuar dhe pandërprerje, me siguri!

Mendjet e sëmura

"Ina Rama ia ka shitur provat Edi Ramës". Tashmë nuk kemi më ç'presim nga reagimet e Kryeministrisë. Nuk ka më asnjë shenjë përmirësimi ose iluminimi në këto deklarata vetëm me rroitje pafund. Për të ruajtur karrigen e vet, vazhdon të na turpërojë të gjithëve duke përbaltur detyrën e Kryeministrit. Bravo i qoftë!

Bravo i qoftë dhe Gjykatës, që ka mbetur vetëm hija e vetvetes. Ajo ka emrin gjykatë, por është një lokal bastesh, madje më keq, se në lokalet e bastit mund të ketë një përqindje rastësie në përcaktimin e rezultateve, por jo. Të gjithë e dyshonim dhe ja ku u bë realitet: duke i dhënë masën e arrestit në shtëpi një personi të veshur me pushtet që ka vrarë, ajo i vuri vulën përfundimisht kalbjes së saj të pakthyeshme. Dikush thotë që të mblidhet KLD-ja dhe të diskutojë këtë rast. Në fakt, nuk duhet të presim asgjë nga KLD-ja që i zgjati në mënyrë kriminale mandatin pensionistes Sashenka dhe që ka një bredharak në krye që e ka harruar funksionin e tij. Përgjigja qëndron tjetërkund.  Ajo duhet të vijë nga ne!

 

Tërmeti

Të gjithë e kemi përjetuar në jetën tonë përvojën e tërmetit. Ajo dridhje, që sa të kap në befasi, po aq të trondit dhe nuk të lë reagosh; disa herë më ka rastisur që kam qenë i shtrirë në krevat kur ka rënë tërmeti, nga ata të lehtit natyrisht, ata 3-6 ballëshit, dhe nuk kam patur as kohë të mendoj që duhet të çohem, të lëviz, të dal; jo diçka më ka buçitur në kraharor, kam patur frikë, por nuk kam reaguar. E natyrisht, e gjitha kjo ka ndodhur për shumë pak sekonda.

Po, ku dua të dal? Thjesht po mundohem të kuptoj gjendjen e shoqërisë shqiptare, mungesën e saj të reagimit, dhe i vetmi paralelizëm që më kënaqi është krahasimi me gjendjen e tërmetit. Nuk reagojmë, sepse ne jemi duke përjetuar një tërmet, si ai i llojit 3-4 sekondësh dhe 3-5 ballësh, por ky tërmet ka 20 vjet që vazhdon pa ndërprerje, bie tërmeti i parë, 3-5 ballë, 3-4 sekonda, ej tek e fundit tërmet është dhe pushon, por sa pushon tërmeti i parë fillon menjëherë i dyti, pushon i dyti, fillon i treti… e me radhë e me radhë… dhe ne, të shtrirë e të tmerruar, nuk lëvizim nga krevati.

O njerëz duhet të çohemi, nuk mund të presim të pushojnë tërmetet. Në Shqipëri, tërmetet  nuk kanë për të pushuar kurrë. Duhet të çohemi edhe pse tërmetet bien pa pushim, të çohemi e të futemi thellë në ato pllaka të mallkuara në fund të tokës, e të marrim me mijëra çekiçë, e t'u biem atyre, t'u biem e t'i lëmojmë, t'i vendosim në vendin e duhur, t’ua këputim dhëmbët me darë që të mos lëvizin më.

Ose, le të rrimë shtrirë, deri sa të bier një tërmet i madh fare, i cili do zhdukë bashkë me ne edhe vet tërmetin!

Jani Marka

Facebook

Sondazh

Ilir Meta është:

ilaç koke,Karikatura

Simply Albania